Ayşe Feyza D.

Bir uzman olarak terapötik yaklaşımımı; danışanın kendisini güvende, anlaşılmış ve yargılanmadan ifade edebildiği bir ilişki kurmak üzerine temellendiriyorum. Benim için terapi yalnızca belirtiyi ortadan kaldırmaya yönelik bir süreç değil; kişinin kendisini daha iyi tanımasına, yaşadığı güçlüklerin altında yatan ihtiyaçları fark etmesine, düşünce ve duygularıyla kurduğu ilişkiyi yeniden düzenlemesine ve kendi değerleri doğrultusunda daha anlamlı bir yaşam oluşturmasına eşlik eden bir süreçtir.

Çalışma biçimimde danışanı yalnızca yaşadığı problem üzerinden değerlendirmemeye, kişinin yaşam öyküsünü, ilişkilerini, ihtiyaçlarını, güçlü yönlerini, baş etme biçimlerini ve içinde bulunduğu koşulları bir bütün olarak ele almaya önem veriyorum. Terapi sürecinin danışanın ihtiyaçlarına göre şekillenmesi gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle tek bir yöntemi herkese uygulamak yerine, danışanın yaşına, gelişimsel özelliklerine, başvuru nedenine ve terapi sürecindeki ihtiyaçlarına göre yöntem ve teknikleri uyarlıyorum.

Klinik psikoloji yüksek lisans eğitimim ve aldığım farklı eğitimler doğrultusunda özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) perspektiflerinden yararlanıyorum. Bunun yanında çocuk ve ergenlerle çalışırken oyun terapisi, yaratıcı çalışmalar, hikâyeleştirme, metaforlar ve yaşa uygun yapılandırılmış etkinliklerden faydalanıyorum. Çocuğun kendisini yalnızca sözel olarak değil, oyun ve davranış yoluyla da ifade ettiğini düşünüyor; bu nedenle özellikle çocuklarla çalışırken onların dünyasına yetişkinlerin diliyle değil, onların gelişimsel dünyasına uygun şekilde eşlik etmeye özen gösteriyorum.

ACT yaklaşımında olduğu gibi kişinin zorlayıcı düşünce ve duygularıyla sürekli mücadele etmek yerine, bunlarla daha esnek bir ilişki kurabilmesini ve kendisi için gerçekten önemli olan değerlere doğru adım atabilmesini önemsiyorum. BDT çerçevesinde ise kişinin düşünce, duygu ve davranışları arasındaki bağlantıları fark etmesine; işlevsel olmayan düşünce ve davranış örüntülerini değerlendirmesine ve ihtiyaç duyduğu yeni baş etme becerilerini geliştirmesine yardımcı oluyorum.

Bir terapist olarak en önem verdiğim noktalardan biri terapötik ilişkinin niteliği. Danışanın karşısında yalnızca teknik bilgi kullanan bir uzman değil, onu anlamaya çalışan, merak eden ve onun hızına saygı gösteren bir terapist olmayı önemsiyorum. Danışanın yaşamına ilişkin kararları onun yerine vermek yerine, kendi cevaplarını bulabileceği bir alan oluşturmayı tercih ediyorum. Benim için terapi; danışana ne yapması gerektiğini söylemekten çok, onun kendisini ve seçeneklerini daha net görebilmesine yardımcı olmak anlamına geliyor.

İnsan olarak ise sıcak, gözlemci, meraklı ve ilişki kurmaya önem veren biriyim. İnsanların davranışlarının yalnızca görünen kısmına değil, o davranışın arkasındaki ihtiyaca ve anlama bakmaya çalışıyorum. Bir davranışı hemen etiketlemek veya yargılamak yerine, “Bu davranış kişiye ne anlatıyor olabilir?” sorusuyla yaklaşmayı önemsiyorum. Bu bakış açısının hem yetişkinlerle hem de çocuklarla kurulan terapötik ilişkide önemli bir fark yarattığını düşünüyorum.

Özellikle çocuklarla çalışırken ebeveynleri de terapi sürecinin önemli bir parçası olarak görüyorum. Çocuğu değiştirmeye çalışmak yerine, çocuğun içinde bulunduğu ilişki ve çevreyi de anlamanın gerekli olduğuna inanıyorum. Bu nedenle gerektiğinde ebeveyn görüşmeleri ve ebeveyn rehberliğiyle süreci destekliyorum. Ebeveynin çocuğun davranışının altında yatan ihtiyacı fark etmesini, sınır koyarken ilişkiyi koruyabilmesini ve çocuğun duygusal gelişimini destekleyebilmesini önemsiyorum.

Çalıştığım alanlarda danışanın güçlü yönlerini görünür kılmaya da özellikle dikkat ediyorum. Kişinin yalnızca “neyi yanlış yaptığına” değil, bugüne kadar neleri başarabildiğine, hangi kaynaklara sahip olduğuna ve hangi koşullarda daha iyi baş edebildiğine bakıyorum. Terapi sürecinin kişinin kendisine yönelik bakışını da dönüştürmesini; “Bende bir sorun var” düşüncesinden “Yaşadığım bir güçlük var ve bununla baş etmenin yeni yollarını öğrenebilirim” noktasına gelebilmesini değerli buluyorum.

Benim için iyi bir terapötik süreç; danışanın terapiste bağımlı hale geldiği değil, zaman içerisinde kendi duygularını, düşüncelerini, ihtiyaçlarını ve sınırlarını daha iyi tanıyabildiği; kendi kararlarını daha özgür ve bilinçli şekilde verebildiği bir süreçtir. Bu nedenle terapiyi danışanın hayatının merkezine yerleştirmekten ziyade, danışanın kendi hayatını daha sağlıklı ve anlamlı şekilde yaşayabilmesine destek olan bir alan olarak görüyorum.

Danışanlarımla çalışırken bilimsel temellere bağlı kalmayı, etik ilkeleri gözetmeyi, kişiye özgü bir yaklaşım benimsemeyi ve kendimi mesleki olarak sürekli geliştirmeyi önemsiyorum. Her danışanın hikâyesinin kendine özgü olduğuna inanıyor ve terapi sürecini de bu özgünlüğe saygı duyarak yapılandırıyorum.

Özetle; yaklaşımımı güvenli bir terapötik ilişki, bilimsel ve yapılandırılmış yöntemler, kabul ve şefkat, işlevsel değişim ve kişinin kendi değerleri doğrultusunda yaşamına yeniden yön verebilmesi üzerine kuruyorum. Amacım danışanın yalnızca içinde bulunduğu güçlüğü aşmasına değil, kendisini daha iyi tanımasına ve yaşamında daha esnek, farkındalıklı ve işlevsel seçimler yapabilmesine eşlik etmek.